نصيرالدين طوسى ) و يا سال 673 درگذشته است . 7 . مولانا جلال الدين محمد بلخى رومىمعروف به مولوى ، صاحب كتاب جهانى مثنوى . از بزرگترين عرفاى اسلام و از نوابغ جهان است . نسبش به ابوبكر مىرسد . مثنوى او دريايى است از حكمت و معرفت و نكات دقيق معرفة الروحى و اجتماعى وعرفانى . در رديف شعراى طراز اول ايران است . مولوى اصلًا اهل بلخ است . در كودكى همراه پدرش از بلخ خارج شد . پدرش او را با خود به زيارت بيت اللَّه برد . با شيخ فريدالدين عطار در نيشابور ملاقات كرد . پس از مراجعت از مكه همراه پدر به قونيه رفت و آنجا رحل اقامت افكند . مولوى در ابتدا مردى بود عالم و مانند علماى ديگرِ همطراز خود به تدريس اشتغال داشت و محترمانه مىزيست ، تاآنكه با شمس تبريزى عارف معروف برخورد ؛ سخت مجذوب او گرديد و ترك همه چيز كرد . ديوان غزلش به نام شمس است . در مثنوى مكرر با سوز و گداز از او ياد كرده است . مولوى در سال 672 درگذشته است . 8 . فخرالدين عراقى همدانى ، شاعر و غزلسراى معروف . شاگرد صدرالدين قونوى و مريد و دست پروردهء شهاب الدين سهروردى سابق الذكر است . در سال 688 درگذشته است . قرن هشتم 1 . علاء الدولهء سمنانى . نخست شغل ديوانى داشت . كناره گرفت و در سلك عرفا درآمد و تمام ثروت خود را در راه خدا داد . كتب زيادى تأليف كرده است . در عرفان نظرى عقايد خاص دارد كه در كتب مهم عرفان طرح مىشود . در سال 736 درگذشته است . خواجوى كرمانى شاعر معروف ، از مريدان او بوده و در وصفش گفته است : هر كو به ره على عمرانى شد * چون خضر به سرچشمهء حيوانى شد از وسوسهء عادت شيطان وارست * مانند علادولهء سمنانى شد 2 . عبد الرزاق كاشانى . از محققين عرفاى اين قرن است . فصوص محيى الدين و منازل السائرين خواجه عبد اللَّه را شرح كرده است و هر دو چاپ شده و مورد مراجعهء اهل تحقيق است . بنا به نقل صاحب روضات الجنات در ذيل احوال شيخ عبد الرزاق